Kâr marjı ile kâr oranı (markup) arasındaki fark nedir?

"Ürüne %30 kâr koydum" cümlesi iki farklı anlama gelebilir ve bu fark, fiyatlamada ciddi hatalara yol açar. Bu yazıda kâr marjı ile maliyet üzerine kâr oranı (markup) arasındaki farkı örneklerle açıklıyoruz.

Tanımlar

Maliyet üzerine kâr oranı (markup): Kârın maliyete oranıdır.

Kâr oranı = Kâr ÷ Maliyet

Kâr marjı: Kârın satış fiyatına oranıdır.

Kâr marjı = Kâr ÷ Satış fiyatı

Aynı kâr, iki farklı yüzde

Maliyeti 100 ₺ olan bir ürünü 130 ₺'ye sattığınızı düşünün. Kârınız 30 ₺'dir.

• Kâr oranı: 30 ÷ 100 = %30
• Kâr marjı: 30 ÷ 130 = %23,1

İki yüzde de doğrudur; ancak farklı şeyleri ölçer. Sorun, "%30 marj hedefliyorum" diyen birinin maliyete %30 eklemesiyle başlar: hedeflediği marjın altında kalır.

Dönüşüm tablosu

Kâr oranı (markup)	Kâr marjı
%20	%16,7
%25	%20,0
%50	%33,3
%100	%50,0

Dönüşüm formülleri:

Marj = Oran ÷ (1 + Oran)

Oran = Marj ÷ (1 − Marj)

Pazaryerinde neden marj daha önemli?

Pazaryeri kesintilerinin çoğu (komisyon, stopaj) satış fiyatının yüzdesidir. Bu yüzden kesintileri ve kârı aynı temelde, yani satış fiyatı üzerinden düşünmek hesabı kolaylaştırır. Örneğin komisyon %20 ve hedef marjınız %15 ise, satış fiyatının %35'i bu iki kaleme gider; geri kalan %65 maliyet ve sabit giderleri karşılamalıdır:

Satış fiyatı = (Maliyet + Sabit giderler) ÷ (1 − 0,20 − 0,15)

Hangi yöntemi kullanmalı?

• Tutar olarak kâr: her üründen kesin bir tutar kazanmak istiyorsanız.
• Maliyet üzerine oran: maliyetleri çok farklı ürünlerde basit bir kural istiyorsanız.
• Kâr marjı: pazaryeri kesintileriyle tutarlı, satış fiyatına göre sabit bir pay istiyorsanız.

PazarOMatik Express hedef kârı bu üç yöntemden biriyle girmenize izin verir ve tüm kesintilerle birlikte önerilen satış fiyatını hesaplar.